Waarom je mannelijke cliënt niet verder komt
“Hij wil gewoon niet praten. Elke keer als ik vraag hoe hij zich voelt, haalt hij zijn schouders op."
Nee, dit gaat niet over een verdrietige thuis-situatie, maar over een situatie in de behandelkamer. Ja, ja, verzonnen met AI zeker. Nope, want die man was ik zelf…
Het probleem? De meeste therapeuten en coaches benaderen de man vanuit hun eigen gevoelswereld en vocabulaire. Maar dat werkt helemaal niet.
Een man die vast zit in de schaduwvorm van één van de archetypes spreekt een andere taal. Hij heeft andere behoeften. Hij reageert op andere interventies.
Je mannelijke cliënt komt niet verder omdat je hem benadert vanuit jouw perspectief, niet het zijne. Mannen functioneren volgens vier archetypische patronen. Als je niet herkent welk archetype 'aan het stuur zit', spreek je een vreemde taal tegen hem.
Moore's vier archetypen bepalen hoe mannen functioneren
Jungiaans psycholoog en mijn held Robert Moore beschreef vier primaire archetypen:
"The King, Warrior, Magician and Lover are the four foundational energies of mature masculine psychology."
Elk archetype heeft zijn gezonde uitdrukking én zijn schaduwkant. Een man kan vastzitten in de schaduw van de Krijger. Dan wordt hij óf een sadist óf een masochistische deurmat. De therapeut(e) die dit niet herkent, ziet alleen "agressie" of "passiviteit". Ze mist de onderliggende dynamiek.
Neem die zwijgzame man uit het voorbeeld. Hij zat in de passieve pool van de Kongings energie. Zijn vermogen om grenzen te stellen en orde te scheppen zijn weg. Zijn therapeut(e) bleef proberen hem te laten "voelen en delen". Maar dat is Lover-energie. Daar heeft de beste man op dat moment niets aan
Breng in kaart waar de man zit.
Moore benadrukte: "The archetypes provide a kind of 'hard wiring' for the human psyche."
Als je weet welk archetype dominant is, kun je je interventie afstemmen. Een man in Koning-schaduw heeft andere interventies nodig dan een man in Tovenaar-schaduw.
Die zwijgzame cliënt, overgenomen door de passieve schaduw van de Koning (de Weak King) heeft aanmoediging nodig om weer op de troon plaats te nemen. Niet door te vragen "hoe voel je je daarover?". Maar door hem uit te dagen: "Wat zou er gebeuren als je voor jezelf opkwam?" Of: "Welke grens zou je trekken als je de moed had?"
Op die manier maak je direct contact met de latente energie die in hem aanwezig is. Die kracht is er, hij moet alleen wakker worden gemaakt.
Mannelijke pathologie ontstaat uit archetypische verstoring
De meeste mannelijke cliënten komen bij je omdat hun archetypische systeem verstoord is. Ze zitten vast in schaduwvormen. Ze hebben de verbinding verloren met essentiële energieën.
Moore beschreef dit als: "Modern men are suffering from what I call 'archetypal poverty' - they lack access to the deep masculine energies."
Een depressieve man zit vaak in Koning-schaduw. Hij voelt zich machteloos. Hij kan geen richting geven aan zijn leven. Hij heeft geen gevoel van innerlijk gezag.
Een man met relatieproblemen zit meestal vast in Minnaar-schaduw. Hij is een obsessieve verslaafde aan romantiek. Of hij is emotioneel afgesneden en kan geen intimiteit ervaren.
Zolang je deze verstoring niet herkent, behandel je symptomen. Je kunt een depressieve man medicijnen geven. Je kunt hem laten praten over zijn jeugd. Maar als je zijn Koning-energie niet activeert, blijft hij zitten.
Want zelfs de therapie zal voelen als: fijn, er wordt voor mij gezorgd, ik hoef zelf niets.
Wanneer je deze laag in de mannelijke psyche begint te begrijpen, zie je plotseling patronen die je eerder miste. Die man die altijd over zijn vrouw klaagt? Hij zit in passieve Koning-schaduw - hij geeft zijn macht weg en voelt zich als slachtoffer.
Die cliënt die perfecte plannen maakt maar nooit actie onderneemt? Tovenaar-schaduw in de vorm van de machteloze manipulator. Hij denkt dat kennis genoeg is zonder implementatie.
Die man die van relatie naar relatie springt? Minnaar-schaduw als verslaafde. Hij zoekt vervulling buiten zichzelf omdat hij geen toegang heeft tot zijn eigen hartenenergie.
Die agressieve man die iedereen afstoot? Krijger-schaduw als sadist. Hij gebruikt kracht om te domineren in plaats van te beschermen.
De echte doorbraak gebeurt wanneer je een man helpt bewegen van schaduw naar licht. Dit vereist een fundamenteel andere aanpak dan traditionele therapie.
In plaats van te focussen op wat er mis is, zoek je naar welke gezonde energie gemist wordt. Een man in passieve Krijger-schaduw heeft toegang nodig tot zijn gezonde Krijger. Een man in tyrannieke Koning-schaduw moet leren hoe echte Koning-energie voelt.
Dit betekent vaak dat je hem uitdaagt. Je confronteert hem. Je nodigt hem uit tot actie. Mannen helen door te doen, niet alleen door te voelen. Ze hebben initiatiestructuren nodig. Uitdagingen die hen dwingen hun archetypische spieren te gebruiken.
”Wat voel je?” wordt dan: “Wat zou je willen doen?”.
Mooi werk hoor.
KEY TAKEAWAYS
Observeer welke archetypische energie hij mist. Is hij machteloos (Koning), passief (Krijger), cynisch (Tovenaar), of emotioneel afgesneden (Minnaar)?
Identificeer de schaduwvorm waarin hij zit. Elke schaduw heeft twee polen - de actieve sadistische vorm en de passieve masochistische vorm.
Ontwerp interventies die zijn gezonde archetyp aanspreken. Geef Koning-mannen leiderschap-opdrachten. Daag Krijger-mannen uit tot gerichte actie. Laat Tovenaar-mannen hun wijsheid vertalen naar acties.